1399/10/13 شنبهافزایش کیفیت مصالح ساختمانی با خواست عموم تحقق می پذیرددر مورد سنگدانه استاندارد بیشتر بدانیم
افزایش کیفیت مصالح ساختمانی با خواست عموم تحقق می پذیرد
مقدمه
تولید سنگدانه بتن ( شن و ماسه ) مشمول استاندارد ملی شماره - 302 - اجباری - می باشد . لازم است پیمانکاران ، تولید کنندگان و کارفرمایان در حین انعقاد قرارداد یا خرید سنگدانه بتن از دارا بودن پروانه استاندارد تولید کننده اطمینان حاصل نمایند و جهت صحت سنجی و معتبر بودن پروانه استاندارد تولید کننده ، می توان کد ده رقمی پروانه استاندارد را به سامانه 10001517 پیامک نمود . این جریده به منظور افزایش سطح دانش عموم تدوین گردیده و از تشریح موارد تخصصی سنگدانه بتن اجتناب گردیده است .
عدم رعایت استاندارد مصالح ساختمانی
یکی از علل مقاومت کم و عدم دوام کافی ساختمان ها ، مصرف مصالح نامناسب و ناسازگار با شرایط محلی است و افزون بر آن ، عدم دسترسی به مواد و مصالح مناسب با روش های قابل اجرا و سهل ، موجب به کار گرفتن مصالح نامرغوب و غیر استانداردی می گردد که این نیز به نوبه خود بر ضعف کیفیت اجرایی ساختمان ها تاثیر می گذارد . مقایسه انجام شده در زمینه قیمت مواد و مصالح ساختمانی با توجه به دوره های بازسازی نشان می دهد که بکارگیری مواد و مصالح با دوام ، با وجود هزینه اولیه سنگین ، از نظر اقتصادی بسیار با صرفه تر است . بر اساس بررسی های به عمل آمده ، مهمترین مشکلات در زمینه تولید و مصرف مصالح استاندارد عبارتند از :
1-عدم یا موردی بودن سیستم های کنترل کیفی در کارخانه و بی توجهی صاحبان صنعت به تعیین کیفیت مصالح تولیدی و در نتیجه تولید مصالح با کیفیت متغییر
2-عدم توانایی رقابت مصالح استاندارد با مصالح غیر استاندارد در بازار به واسطه گرانتر بودن
محدودیت سنگدانه رودخانه ای : مصالح رودخانه ای (شن و ماسه رودخانه ای)محدود بوده و با توجه به اقلیم نیمه خشک کشور ، بهره برداری از این منابع ملی رو به کاهش بوده و در آینده ای نزدیک ، ناچار به استفاده از مصالح کوهی هستیم . استفاده از شن و ماسه کوهی سالهاست در سراسر دنیا رواج داشته و نیاز به تمهیداتی در ساخت بتن و بتن ریزی دارد تا از بروز مشکلاتی از جمله آب انداختگی و پمپاژ سخت و ... جلوگیری گردد .
سنگدانه درشت(شن) و سنگدانه ریز(ماسه)طیف گسترده ای از سنگ های رسوبی نسبتا نرم مانند سنگ آهک تا گرانیت بسیار سخت و سایر سنگ های آتشفشانی را شامل می شود . سنگدانه بتن باید در مقابل یخبندان مقاوم باشد که این امر به عوامل تخلخل و نفوذ پذیری بستگی دارد و هرچه تخلخل و نفوذ پذیری در سنگدانه بیشتر باشد مقاومت آن در مقابل یخبندان کاهش می یابد .
ویژگی های سنگدانه :
ویژگی های سنگدانه به دو دسته فیزیکی و شیمیایی تقسیم می شود . از آنجا که این جریده جهت استفاده عموم منتشر گردیده از بیان ویژگی های فیزیکی و شیمیایی تخصصی اجتناب می گردد .
1-دانه بندی: دانه بندی ، نحوه توزیع دانه ها از نظر ابعاد را مشخص می کند و با استفاده از یکسری الک های آزمایشی که چشمه های آن از بالا به پایین کوچکتر می شود دانه بندی سنگدانه ها مشخص می گردد . دانه بندی می تواند پیوسته و یا ناپیوسته ( گسسته ) باشد . دانه بندی پیوسته دارای ابعاد تمام استاندارد در دانه ها می باشد و همچنین بعضی از ابعاد سنگدانه نسبت به سایر ابعاد به میزان چشمگیری بیشتر یا کمتر نباشد . باید توجه داشته باشیم که با استفاده از دانه بندی پیوسته ، فضای خالی بین مصالح به حداقل میرسد و چون دانه های ریز در لابلای دانه های درشت قرار گرفته و در هم چفت می شوند و در نتیجه فضای خالی که برای پر شدن با خمیر سیمان باقی می ماند کمتر می شود و به دلیل اینکه دانه ها در ابعاد مختلف در دانه بندی پیوسته و در تمام قسمتهای بتن توزیع شده و به خوبی جای خود را در بین یکدیگر بازی کنند بنابراین حجم بیشتری از بتن توسط دانه ها اشغال شده و بتن حاصله متراکم تر خواهد شد و به دلیل نقش باربری سنگدانه ها در بتن ، بتن ساخته شده از سنگدانه با دانه بندی پیوسته مقاومت بالا در برابر تحمل تنش ها خواهد بود .
2-نرمی( مختص ماسه ) : ضریب نرمی را از مجموع درصدهای تجمعی مانده روی 6 الک 4.75 میلیمتر – 2.36 میلیمتر – 1.18 میلیمتر – 600 میکرومتر – 300 میکرومتر – 150 میکرومتر و تقسیم عدد بدست آماده بر 100 بدست می آید . ضریب نرمی رده یک بین 2.3 تا 3.1 و ضریب نرمی رده دو بین 2.3 تا 3.8 می باشد. معمولا استفاده از ماسه با ضریب نرمی رده یک باعث کاهش مصرف سیمان ، افزایش عدد اسلامپ ، صیقلی شدن بتن و در نتیجه کاهش نیاز به افزودن مواد روان کننده جهت پمپ بتن و همچنین کاهش تخلفات حین اجرا مانند اضافه کردن آب حین پمپ بتن می گردد .
3-مواد ریزتر از الک 75 میکرومتر : ذرات 2 تا 75 میکرومتر را لای و کوچکتر از 2 میکرومتر را رس می نامند . وجود بیش از 5 درصد جرمی لای/رس در شن یا ماسه موجب عدم چسبندگی بین سنگدانه ها و خمیر سیمان خواهد شد که در نتیجه بتن ساخته شده با سنگدانه های دارای بیش از حد ذرات ریزتر از 75 میکرومتر با افت مقاومت فشاری و دیگر خواص بتن می گردد .
3-مقاومت در برابر سایش (مختص شن ): مقاومت در برابر ضربه و سایش شن مناسب جهت استفاده در بتن مناسب بوده به نحوی که بعد از انجام آزمون مخصوص ضربه و سایش حداکثر 50 درصد افت وزنی دارد .
4-دانه های هم پهن و هم دراز -تطویل و تورق ( مختص شن ) : این آزمون با یک نوع کولیس خاص در آزمایشگاه های استاندارد صورت می پذیرد و حداکثر مقدار مجاز دانه های هم پهن و هم دراز 15 درصد جرمی می باشد . دانه های سوزنی و پولکی (مردود شده در آزمون تطویل و تورق) به هیچ وجه جهت تولید بتن مناسب نمی باشند زیرا در صورت اعمال نیرو به بتن ساخته شده از این دانه ها تمرکز در یک قسمت از این نوع دانه ها بیشتر شده و در همان قسمت دانه ها شکسته می شوند .
برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید به استاندارد ملی شماره 302 با عنوان سنگدانه های بتن مراجعه نمائید . (دانلود این استاندارد از سایت WWW.Standard.ISIRI.GOV.IR )